Jan Koenot sj en Luc Tuymans

in debat over

de macht van het beeld

Op donderdag 6 november vond het lang verwachte debat plaats tussen jan Koenot, Jezuïet en filosoof, en Luc Tuymans, de bekende schilder. De gebeurtenis werd georganiseerd door de leerstoel Rector Dhanis in de aula Rector Dhanis, de grote zaal van de stadscampus van de UA. De opkomst was ongewoon groot: naar schatting 580 aanwezigen.

Jan Koenot betoogde, aan de hand van oude en hedendaagse meesterwerken van de schilderkunst, dat het beeld meer kan dan beschrijven en schoonheid oproepen. Het kan ook uitnodigen tot interpretatie en de blik openen voor een diepere waarheid en geloof. Dit door in zijn constructie spanningen op te nemen tussen krachten (goed en kwaad, licht en duisternis…) die de alerte toeschouwer ook in zijn eigen leefwereld kan aantreffen zonder er voldoende bij stil te staan. In de hedendaagse kunst wordt deze macht van het beeld zwakker, onder andere omdat de beelden te talrijk worden en elkaar neutraliseren. Een symptoom van een gebrekkige culturele duidingkracht? Desondanks zijn er nog altijd kunstenaars, zoals Picasso en Rothko, die treffend de menselijke tragiek weten uit te beelden.

Tuymans is sceptischer over de communicatieve kracht van het beeld, alvast in zijn eigen werk. Het beeld is stom en heeft weinig of geen morele en metafysieke evocatiekracht. Het wil dat ook niet hebben, hoewel het de toeschouwer vrij staat die er toch in te zoeken. Deze duiding van zijn eigen werk zal niet meteen door iedereen geaccepteerd worden, gezien de boodschap die erin vervat ligt en de titels die hij eraan geeft (bv. “De macht van de Jezuïeten”). Duidelijk was zeker dat de discussie, en het meningsverschil, tussen de filosoof en de kunstenaar pas echt scherp zal gesteld worden mits een reeks van verdere gesprekken.