NANSEN AWARD 2007 VAN DE VERENIGDE NATIES VOOR JRS-ADVOKAAT, KATERINE CAMILLERI

Dr Katrine Camilleri in gesprek met een asielzoeker in de Hal Far Open Centre for Refugees op Malta.

Dr Katrine Camilleri, juriste bij de Jezuïeten Vluchtelingen Dienst (JRS), kreeg op 12 september 2007 een onderscheiding van het vluchtelingenagentschap der Verenigde Naties, UNHCR. Dr Camilleri, die de rechten verdedigt van vluchtelingen op het Zuid-Europese eiland Malta, kreeg de Nansen Award van de Verenigde Naties van 2007 vanwege haar moed en inzet voor de verdediging van de rechten van de vluchtelingen.

De Nansen Refugee Award wordt jaarlijks door UNHCR uitgereikt aan afzonderlijke personen of organisaties die zich hebben onderscheiden in werk voor vluchtelingen.

“Ik hoop dat door deze prijstoekenning aandacht komt voor het leed dat aan onschuldige mensen op Malta en elders door opsluiting wordt aangedaan, en dat ze tot gevolg zal hebben dat men eerlijk op zoek gaat naar andere mogelijkheden, waarbij de waardigheid en rechten van mensen gerespecteerd worden”, zei Katrine.

Sinds 1997 heeft Dr Camilleri aan honderden gedetineerden bij hun asielaanvrage, of bij het aanvechten van hun detentie rechtsbijstand verleend, vooral bij de meest kwetsbaren onder hen, zoals chronische zieken of mensen met een geestelijke of andere handicap. Als reactie op de sterk toenemende spanningen bij de komst van asielzoekers in 2002 en de daarop volgende inhechtenisnemingen heeft de JRS haar dienstverlening aan gedetineerden uitgebreid, en vrijwilligers als bezoeker aangesteld , ondernemingen van maatschappelijk welzijn in het leven geroepen en de toegankelijkheid tot de gezondheidszorg verbeterd.

De jonge juriste, moeder van twee kinderen, geeft aan de universiteit aan studenten ook cursussen over de vluchtelingenwet, en zorgt voor stageplaatsen zodat jonge Maltezers asielzoekers kunnen bijstaan. Dit maakt deel uit van het streven van de JRS , de mensen beter bekend te maken met vluchtelingen en hun rechten, om op die manier tegenweer te bieden aan de wijdverspreide vreemdelingenangst. Wellicht is dit ook de achtergrond van de aanval in 2006, waarbij er in het huis en de auto van Dr Camilleri brand werd gesticht. Toch is zij blijven vechten voor datgene waarin zij gelooft.

Dr. Camilleri zei verder: “Deze prijs is een eerbewijs voor de mensen van de JRS over de hele wereld, die vaak moeilijk, ondankbaar en zelfs gevaarlijk werk verrichten om dienst te bewijzen aan mensen die, van hun geboortegrond verdreven, er het ergst aan toe zijn, en om hen te begeleiden. Waren zij, of mensen van soortgelijke organisaties, er niet, dan zouden heel wat vluchtelingen niet in contact kunnen komen met de wettelijke instanties die voor hen van wezenlijk belang zijn; ze zouden verkommeren achter de tralies, of, erger nog, worden teruggestuurd naar het land waar ze vervolgd werden”.

De Vluchtelingen Conventie van de Verenigde Naties uit 1951 eist dat de Staten hun verantwoordelijkheden kennen. De twee hiernavolgende gevallen van Ali en Sivaswary zijn maar eenvoudige voorbeelden van het essentieel belang van deze diensten.

Ali vluchtte weg uit Soedan. In Libië aangekomen betaalde hij $ 1200 om naar Italië te komen. Na een afgrijselijke tocht, waarbij vijf van zijn 16 makkers stierven, mocht hij van regeringsbeambten zich niet gaan voorbereiden op de asielaanvrage. Later werd hij in hechtenis genomen. Met hulp van de Italiaanse JRS tekende Ali verzet aan tegen zijn uitzetting en kreeg om humanitaire redenen verlof in het land te blijven.

Sivaswary vluchtte voor vervolging uit Sri Lanka, en zocht asiel in België. Vier jaar later werd zijn aanvraag afgewezen en vervolgens werd hij vastgezet. Daar ontmoette hij voor het eerst een staflid van de Belgische JRS, die hem in contact bracht met een jurist. Na een maand in hechtenis te hebben doorgebracht, werd hij vrijgelaten daar de autoriteiten hem niet naar een land durfden sturen, waar hem wellicht marteling of erger nog te wachten stond .

De Nansen Refugee Award, daterend van 1954, is genoemd naar Fridtjof Nansen, de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger, en de eerste officiële internationale vluchteling. Tot degenen die al eerder deze prijs kregen horen Eleanor Roosevelt en Artsen zonder Grenzen. De officiële uitreiking van de prijs zal op 1 oktober plechtig te Geneve plaats hebben bij de jaarlijkse bijeenkomst van het leidende Uitvoerend Comité van de UNHCR.

Belangrijk om te weten: JRS strekt haar werkterrein uit over zes werelddelen; ze telt meer dan 1000 personeelsleden: leken, jezuïeten en andere religieuzen, die zich inspannen voor onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijke en andere behoeften van meer dan 450.000 vluchtelingen en IDP’s, waarvan meer dan de helft vrouwen zijn. Bij haar diensten spelen ras, etnische afkomst of godsdienst geen rol.