200 mensen kwamen op zaterdag 24 mei 2008 in het Hof van Liere te Antwerpen bijeen voor een congres over: “Secundair jezuïetenonderwijs, traditie met toekomst”. Deze studienamiddag werd georganiseerd door de Federatie van de oud-leerlingenbonden van de Vlaamse jezuïetencolleges, in samenwerking met het Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen. Het werd een geslaagde bijeenkomst met 4 referaten en een panelgesprek.
Keynote speaker was Dominique Salin sj. Dominique Salin sj is professor aan het Centre Sèvres te Parijs, een jezuïetenfaculteit voor theologie. Hij bracht een historische uiteenzetting over het ontstaan van de jezuïetenonderwijs, tot op vandaag grondslag van het secundair onderwijs, wereldwijd. Meer in het bijzonder toonde hij aan hoe de ignatiaanse spiritualiteit en de jezuïetenpedagogie naadloos op elkaar aansluiten en hoe de spiritualiteit van de Geestelijke Oefeningen de jezuïeten, die aanvankelijk helemaal geen onderwijsambities hadden, als vanzelf aanzette om leermeesters te worden.
Vervolgens kwam Paul Yperman aan het woord. Paul Yperman is voorzitter van de Vlaamse en Europese koepel van jezuïetencolleges. Hij ging in op de uitdagingen waarvoor het jezuïetenonderwijs in Vlaanderen en Europa staat binnen een context van dalende SJ-effectieven en van grote maatschappelijke veranderingen. Hij ging in op thema’s als het opvoeden tot vrijheid binnen het collegekader dat zowel veiligheid als openheid dient te bieden. Hij pleitte voor het behoud van een hoogstaande intellectuele vorming, samen met het stimuleren van de creatieve, sociale en emotionele ontplooiing van de jongeren. Ten slotte ging hij ook uitvoerig in op het belang van de reflectie, als middelpunt en scharnier van het ignatiaans pedagogisch paradigma (context - ervaring – reflectie – actie – evaluatie).
Nikolaas Sintobin sj kwam als derde aan de beurt. Vanuit zijn vertrouwdheid met de ignatiaanse spiritualiteit en pedagogie ging hij in op de vraag of de ignatiaanse uitmuntendheid een aangebrand erfstuk is, dan wel een cruciale uitdaging. De ignatiaanse excellentia blijkt echt iets anders te zijn dan “het beste voor de besten”. Nikolaas Sintobin sj benaderde de uitmuntendheidsidee vanuit de Geestelijke Oefeningen en toonde aan hoe zij, vertrekkende van een hoogstaande intellectuele vorming, uitnodigt tot persoonlijke kritische reflectie om uit te monden in concreet engagement naar de samenleving toe. Voor de onmiddellijke toekomst zag hij twee concrete uitdagingen: het uitbouwen van een doordacht en geïntegreerd sociaal curriculum voor de leerlingen alsook van een leerlijn ignatiaanse spiritualiteit, beide verspreid over de 6 jaar van de humaniora.
Na een koffiepauze kwam Johan Verschueren sj, algemeen directeur van het Xaveriuscollege in Borgerhout aan het woord. Hij bracht een praktijkgetuigenis over de concrete uitdagingen waarvoor een jezuïetencollege zich vandaag kan bevinden. De specifieke context van Borgerhout (sterke demografische veranderingen, in het bijzondere groeiende aanwezigheid van Marokkaanse leerlingen). Hij toonde aan hoe het uitwerken, binnen de collegegemeenschap, van een expliciete visie inzake multiculturaliteit rust en vertrouwen schonk. Hij toonde verder aan wat het kan betekenen om binnen deze veranderende context blijvend te kiezen voor een christelijke identiteit en hoe de uitmuntendheid ook ten aanzien van deze nieuwe categorie van leerlingen een cruciale uitdaging blijkt te zijn.
De namiddag werd afgesloten met een panelgesprek. Vier oud-leerlingen uit de jezuïetencolleges (Luc Bertrand (voorzitter directiecomité en bestuurder directeur-generaal Ackermans), Geert D’Haens (voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Gastro-enterologie), Matthias E. Storme (hoogleraar K.U.Leuven en Universiteit Antwerpen, advocaat) en Phillippe Vandekerckhove (directeur-generaal Rode Kruis Vlaanderen) gingen in gesprek met vier “terreinwerkers” (Hilde Houtman (directie Sint-Barbara College Gent), Peter Knapen (hoofdbegeleider van de Vlaamse jezuïetencolleges, CEBECO), Myriam Van den Eynde (adjunct-directeur Sint-Jozefcollege Turnhout) en Johan Verschueren sj (algemeen directeur Xaveriuscollege Borgerhout).
Het werd een geanimeerd gesprek waarin zoete herinneringen, kritische bedenkingen, droom en werkelijkheid op vakkundige wijze werden aaneengeregen door VRT-journalist Bruno Huyghebaert die ook ruimschoots de kans bood aan de zaal om aan het gesprek deel te nemen.
