Pater Joe Tetlow sj is de voormalige directeur van het C.I.S., het Centrum voor ignatiaanse spiritualiteit van de Sociëteit van Jezus in Rome. Hieronder volgen uittreksels uit een vraaggesprek, afgenomen door Lawrence Johnson.

       Joe Tetlow sj

Laten we het hebben over de Oefeningen. Waar gaat het eigenlijk over?

De Geestelijke Oefeningen zijn een wijze van bidden die het mogelijk maakt om doorheen het gebed, de Schrift en de openbaring van de Kerk te ontdekken wat je eigen diepste en meest authentieke verlangen is en om de moed te vinden om dat waar te maken.

Een andere manier om het uit te leggen is zeggen dat Geestelijke Oefeningen datgene wat ons geopenbaard wordt in de Schrift en in de traditie samenbrengen tot een coherente wijze om de openbaring te vatten  en jezelf toe te vertrouwen aan het plan dat het voor ons duidelijk maakt.

Waarom wordt dit boekje, na zovele jaren, vandaag nog steeds wereldwijd gebruikt?

Het boek is de laatste 450 jaar gemiddeld eens per maand gedrukt geworden; niemand weet op hoeveel miljoenen exemplaren. Maar het is niet het boek dat de Oefeningen in leven hield.

Wat de Oefeningen in leven hield is dat Iñigo ze gegeven heeft aan Pierre Favre. Vervolgens zei hij aan Favre “kijk uit en zoek anderen die hier voordeel kunnen uit halen en help hen hiermee.” Favre deed het. Een van de mensen die hij hiermee vooruit hielp was een man die Dominique heette aan wie hij de Oefeningen gaf, en Dominique gaf ze aan een ander iemand die ze weer aan een andere man of vrouw gaf die ze dan weer aan een andere vrouw gaf.

Gedurende al deze eeuwen heeft iemand op een levendige wijze deze Oefeningen gegeven aan iemand anders die ze heeft doorgegeven. En zo werden ze ook aan mij voor het eerst gegeven door een man die mijn novicenmeester was, Tony Mengerisina. Hij kreeg ze van de man die zijn novicenmeester was die ze van de zijne gekregen had, en zo verder, tot aan het begin.

Kunt u ze ons beschrijven. En misschien kan u wel enkele voorbeelden geven.

Wel, als je het hebt over de Oefeningen, denkt iedereen meteen aan de 30-daagse retraite, maar ze hoeven niet zo lang te zijn. Iñigo gaf ooit iemand de hele Oefeningen in 16 dagen.

Hoe ga je te werk? Welnu, gewoonlijk leer je iemand kennen die Oefeningen geeft en gaat met die persoon praten. Een goede begeleider zal er naar streven de retraitant goed te kennen alvorens met hem in zee te gaan.

Je hoeft je niet terug te trekken op het platteland. Je moet wel op je eentje kunnen zijn, zonder mensen rondom je heen, telefoon en dergelijke. Je probeert om alles van je af te zetten en van je problemen even in de koelkast te plaatsen. En dan vertrouw je jezelf toe aan een bepaalde manier van bidden met de gegevens van de openbaring.

Normalerwijze ga je vier of vijf maal een uur per dag bidden. Je bereid elk uur voor en aan het einde van elke gebedstijd neem je 15 tot 20 minuten om terug te blikken naar wat je gedaan hebt en wat je overkomen is. Daar neem je dan aantekeningen van.

Elke dag ontmoet je een begeleider en je vertelt hem of haar wat je verlangt te vertellen. Het spreekt voor zich dat hoe meer je vertelt, hoe beter de begeleider je kan helpen. De begeleider weet dat het hier niet over biecht gaat. Het is dus niet nodig dat je je diepste geweten opent, tenzij je er zelf voor kiest.

Maar al het overige kan echt helpen. Voelde je je goed, of voelde je je slecht? Verliep het bidden makkelijk of was het moeilijk? Had je bepaalde inzichten? Dient er zich iets aan als het begin van een verlangen om dit of dat te doen of om je leven een bepaalde wending te geven? Wat heb je meegemaakt in je gebed? Ken je Jezus nu beter? Heb je iets gesnapt van Petrus of Maria of Judas? Wat speelde zich af in je geest?

Dag in dag uit doe je deze meditaties, schrijf je neer wat je meegemaakt hebt en praat je hierover met je begeleider. En elke dag zal je begeleider zeggen “Wel, het lijkt me een goed idee dat je nu verder zou bidden met …”, en dan zal hij of zij je zeggen hoe je het beste verder kan.

Het boekje geeft duidelijke richtlijnen over hoe het telkens verder moet. Maar telkens weer benadrukt Ignatius dat het hier niet gaat over een blauwdruk. Het is een structuur die de begeleider helpt om te begrijpen wat de retraitant meemaakt en die vervolgens suggesties doet voor de volgende stap. De 30 dagen zijn heel zorgvuldig uitgewerkt met stof voor elke uur van gebed. Aan het einde van de retraite heeft je gebed mogelijk gemaakt dat je een persoonlijke band met God hebt verkregen.