Verbondenheid met Paus

Toch weerlegde hij vriendelijk sommige verslaggevingen die, naar hij zei, niet zo nuttig waren, bv. sommige meldingen over zogezegde ‘spanningen’ tussen de jezuïeten en het Vaticaan of de paus. “De Sociëteit van Jezus heeft vanaf haar ontstaan in diepe verbondenheid geleefd met de Heilige Vader, en dat zal zo blijven. De genoemde spanningen worden artificieel gecreëerd door instanties van buiten af. Als er spanningen zijn, dan is het omdat wij dicht bij elkaar staan!” zei Pater Nicolás, die de relatie tussen de Sociëteit en het pausdom vergeleek met een huwelijksrelatie: “Mensen die gehuwd zijn weten dat er geen relatie bestaat zonder problemen. Die zijn er omdat wij van elkaar houden. Wij willen samenwerken met de Heilige Stoel en gehoorzamen aan de Heilige Vader. Dat is niet veranderd en zal niet veranderen. Dat is de context waarin wij beslissingen zullen nemen.”

Professor Ratzinger

Pater Adolfo Nicolás verwierp ook de bewering als zou er een spanning op theologisch gebied bestaan tussen paus Benedictus XVI en hem. “Dat is compleet vals!” benadrukte hij. “Als jonge student in de theologie heb ik de boeken van de toenmalige professor theologie Jozef Ratzinger met interesse gelezen. In Ratzingers geschriften waaide een vreugdevolle, nieuwe wind, die ons allen begeesterde. Een theologische spanning bestaat alleen in de verbeelding van diegenen die zoiets uitvinden. Theologie is altijd een dialoog. Wij zoeken de waarheid, om Gods geest te kennen, die leeft onder de christenen. Er kunnen verschillen optreden, maar altijd in een samen zoeken naar waarheid.”

Elvis Presley

Pater Generaal zei dat hij ook had gelachen met de berichten dat hij verkozen was “omdat hij een amalgaam zou zijn van zijn twee voorgangers: 50% Pedro Arrupe  en 50 % Peter-Hans Kolvenbach”. “Het zou mij niet verwonderen als iemand zou beweren dat ik ook 10% Elvis Presley ben” zei hij schertsend. “Neen, ik ben Arrupe niet en ik ben duidelijk ook Kolvenbach niet. Ik bewonder Arrupe, maar ik ben een heel andere mens. Ik ben bezig de mens te worden zoals God het verlangt.”

Japan

Ook sprak Pater Adolfo Nicolás uitgebreid over zijn ervaringen in Azië (hij arriveerde er toen hij 24 was), meestal in Japan, maar ook elders o.a. in de Filippijnen. Het grootste probleem waarmee hij in Japan te kampen had, was niet het vreemde voedsel of de moeilijke taal, maar het algemeen aanvoelen dat heel verschillend was van dat in Spanje. “Wat evident is in Spanje is dat niet in Japan. Ik ontmoette een heel andere wereld. Theologie studeren in de zestiger jaren in Japan betekende zijn geloof herformuleren, niet alleen in de context van de Vaticaanse Concilie, maar ook in de context van Japan, waar boeddhisme, shintoïsme en andere godsdiensten een grote invloed uitoefenen. Azië veranderde mij, hopelijk ten goede. Ik leerde anderen beter begrijpen, trachtte de verschillen te aanvaarden, te begrijpen en ervan te leren. Misschien geloof je me niet, maar in Spanje was ik een beetje onverdraagzaam, ‘altijd in orde’. Godsdienst werd er beschouwd als trouw zijn aan een aantal praktijken en ik was veeleisend. In Japan ontdekte ik dat echte godsdienstigheid dieper gaat. Ik leerde te glimlachen over verschillen die mij in Spanje nerveus zouden hebben gemaakt. Ik leerde er ook dat onvolmaaktheid heel gewoon is en dat wij dit principieel moeten aanvaarden. Japanners vinden het een schandaal dat wij zo strikt en intolerant zijn en geen verschillen aanvaarden. Dat is een uitdaging voor ieder van ons. Azië betekent een uitdaging voor de universele Kerk. Azië kan ons meer geven, o.a. een diep humanisme, dat eigen is aan dat werelddeel. Ook China dat uitgestrekt land met zovele verschillen op gebied van moraal en taal, betekent een bijzondere uitdaging. En de Filippijnen zijn het Italië van Azië, een land met zijn zin voor humor, levensvisie en een eerder soepele interpretatie van de wet. Op de Filippijnen worden de verkeersregels beschouwd als aanbevelingen”. Pater Generaal vermeldde dat hij nog in andere landen had gewerkt: Korea, Vietnam, Indonesië, Maleisië en Australië (de brug tussen Azië en het Westen), Myanmar, Oost-Timor en Cambodja, waar de jezuïeten nieuwe missies openen in gebieden waaruit ze vroeger waren verdreven.

Nog geen vragen

Hij zei ook nog dat er nu geen vragen konden worden gesteld daar hij nog geen antwoorden had. “De Generale Congregatie staat boven de Generaal en ik verwacht van deze vergadering directieven. Ik moet gehoorzamen. Dat is mijn opdracht! De jezuïeten willen de uitdagingen beantwoorden die zij van de Heilige Vader ontvingen in een brief aan Pater Kolvenbach net voor het begin van de 35^e AC. Zij nemen deze brief heel ernstig op.”

Transparantie

Pater Nicolás eindigde met de wens “transparant” te zijn en beloofde hiervoor zijn medewerking aan de pers, volgens de principes van Mahatma Gandhi: “meedelen wat waar is (want anders is het niet interessant), op een vriendelijke manier en als het nuttig is voor de mensen”. Naar Japanse gewoonte boog hij eerbiedig bij het verlaten van de zaal.

De journalisten mochten foto’s nemen, ook van de aula waar de congregatie haar vergaderingen houdt. Een meer formele persconferentie wordt later gepland, wellicht op het einde van de 35^e Algemene Congregatie.

Samenvatting door Frans Mistiaen s.j. van verschillende bronnen:

John L. Allen jr - Cindy Wooden (Catholic News Service) - Anita S. Bourdin (Zenit)