Pater Marc Desmet (regionaal overste van Jezuïeten in Vlaanderen en Nederland), pater Aurel Brys, diaken Bastiaan van Rooijen en drie academische studenten maken een acht-daagse inlevingsreis door India. Ze verkennen er het leven, werk en de blijvende impact van de jezuïetenmissie.

Zo sluit pater Brys zijn missionaire inzet op een bijzondere manier af, krijgen we meer inzicht in de positieve bijdrage van jezuïeten op de Indiase samenleving en wordt de opbrengst van de reis onder andere vertaald naar educatieve initiatieven rond diversiteit en polarisatie. Documentairemaker Leo A. De Bock legt de ervaringen vast.

Een update van deze bijzondere reis van Aurel, Marc, Bastiaan, Lander, Chloé, Emoa en Leo door India:

Boys Town

(door Emoa Van Deyck, student)

Ons eerste bezoek was aan Boys Town, ook wel Kishor Nagar genoemd. Deze woon- en onderwijsinstelling is het resultaat van het werk van missionaris pater Victor Van Bortel. Hij bood arme jongens die op straat leefden een plek aan in de parochie. Het aantal jongens in nood groeide snel en zo werd Kishor Nagar opgericht: een plek voor arme jongens waar ze de kans krijgen om op te groeien op een manier die voor hen anders onbestaand zou zijn.

Het bezoek aan Boys Town was een van de eerste keren dat ik werd geconfronteerd met de immense gastvrijheid van de mensen hier, maar ook met het nogal formele ontvangstritueel dat hier gebruikelijk is. De medewerkers van Kishor Nagar die opgelijnd stonden om ons te ontvangen, en zo’n 600 jonge kinderen die applaudisseerden wanneer we binnenkwamen, voelden toch wat apart aan. Want wie ben ik om al deze dankbaarheid te ontvangen? Het project werd aan ons voorgesteld door de jezuïeten die het werk van pater Victor Van Bortel verder zetten. Enkele klassen hadden een dansje voorbereid. De stralende ogen van de jongens terwijl ze dansten, raakten me diep. Hoe iets simpels als dansen deze kwetsbare jongens een moment van geluk kan brengen

In een korte interactie met een paar van de oudere jongens over hun ervaringen vertelden ze dat ze allemaal broers waren. Elke jongen maakt deel uit van deze grote familie. Ik ben erg blij dat we dat korte gesprek hebben kunnen voeren met een van de jongens die een beetje Engels sprak. Het gevoel dat de jongen met ons deelde, sprak bijna evenveel over de impact van Boys Town als de uitgebreide uitleg die we van de medewerkers kregen.

Het werk van de Belgische missionarissen in Ranchi heeft ook vandaag nog een immense impact op veel mensen hier. Door de eerste aanzet van de missionarissen blijven plaatsen zoals deze nog steeds draaien. Zodat vandaag meer dan 600 kwetsbare jongens misschien toch een betere toekomst kunnen hebben.

The outreach program

(door Lander Vandenborre, student)

In de namiddag vertrokken we mits wat vertraging richting de Doranda school of St Xaviers college. Daar stonden de leerkrachten en alle kinderen van de avondschool ons op te wachten. Zoals op vele andere plaatsen volgde een dankmoment met verschillende speeches, zang en bovenal wondermooie dansen door enkele leerlingen. Het outreachprogramma werd ons uit de doeken gedaan. Overdag komen de kinderen die voldoende middelen hebben om naar school te gaan, maar daarna komen de leerlingen die overdag moeten werken. Zonder het outreachprogramma zouden zij ongeschoold blijven. Deze barmhartigheid van de sociëteit deed ons werkelijk iets.

Een kleine interactie met de kinderen, telkens netjes vertaald in het Engels voor ons, leverde vooral veel lachende gezichten bij het herhalen van onze moeilijke namen. Na de plechtigheid kwamen nog verschillende leerlingen voor een foto of om dag te zeggen tegen Cloé, Emoa, Bastiaan en mezelf. Hun openheid en toch ook wel gegiechel was wederom hartverwarmend. Nadien hadden we met de provinciaal en de jezuïeten van de school nog een heerlijk avondmaal.

Wat mij beroerde waren de momenten voor en na het eten waarop we samen muziek maakten. Met gitaarbegeleiding van onder andere ook onze eigen Marc Desmet werd er gezongen en als het ware diep verbroederd. Wat ik vooral onthoud van dit bezoek aan Doranda school en haar outreachprogramma is dat bij ons school heel evident lijkt. Zelfs al wist ik wel dat dit niet overal zo is, toch kwam het op een bijzondere manier binnen. Het deed mij tot ‘s avonds in mijn bed nadenken en ik zal het op een bewustere manier onthouden, wanneer ik terug in België ben.

Foto: Het hoofd van Xavier’s College overhandigt symbolen aan student Lander

Bezoek aan St. Xavier’s College en Xavier Institute of Social Service in Ranchi

(door Chloé Somers, student)

Op dinsdag 3 februari 2026 bezochten we St. Xavier’s College en het Xavier Institute of Social Service (XISS), twee jezuïeteninstellingen voor hoger onderwijs in Ranchi. Beide instellingen zetten sterk in op kwaliteitsvol en toegankelijk onderwijs, met bijzondere aandacht voor tribale studenten en kansarme groepen.

Bij St. Xavier’s College werden we ceremonieel ontvangen door een grote groep studenten. Na toespraken en een kort voorstelrondje gingen we in gesprek met de studenten. Hun vragen waren vooral gericht op het onderwijssysteem, onze studie-ervaringen en de samenwerking met de Universiteit Antwerpen. Er werd veel waardering uitgesproken voor het werk van Belgische jezuïet-missionarissen en hun rol in de ontwikkeling van hoger onderwijs in de regio.

Daarna bezochten we XISS, een zelfstandige jezuïeteninstelling gespecialiseerd in management en sociale ontwikkeling. Ook hier kregen we een warm onthaal en gingen we in dialoog met de studenten. Hun vragen waren diepgaander en gingen onder meer over leiderschap, duurzaamheid en de rol van missionarissen bij het werken met Adivasi-gemeenschappen. De dankbaarheid van de studenten voor hun opleiding en voor de inzet van de missionarissen was duidelijk voelbaar.

We sloten de voormiddag af met een gezamenlijke lunch met stafleden. Het directe contact met de studenten maakte grote indruk: hun betrokkenheid en kritische vragen toonden hoe sterk het jezuïetenonderwijs nog steeds bijdraagt aan hun toekomst en persoonlijke ontwikkeling.

Foto: Aurel Brys (r) met zijn Australische medebroeder-vriend (ook al 60 jaar in Indië) Tony Herbert – a great fellow!

De laatste missionaris

(door meereizend documentairemaker/journalist Leo A. De Bock)

Gekleed in een lang wit kleed dat tot over z’n knieën reikt, zit hij op een klein paard, voeten in de beugels. Hij draagt een bruine tropenhoed, heeft een kruis omhangen en houdt een kruis omhoog. Het is een bijna levensgroot standbeeld dat Constant Lievens – hoewel de gelijkenis niet treffend is, voorstelt als jonge missionaris-jezuïet in het museum van het Xaveriuscollege in Ranchi, India. Lievens woonde aanvankelijk – het was 1885 – in een hut in Torpa. Lievens wou wel kerstenen, maar stelde vast dat dwangarbeid en systematische landroof de arme boeren klein hielden. Religie had geen antwoorden. Hij informeerde zich over het gewoonterecht van de stam, de Munda, en begon ze te verdedigen bij de Engelse koloniale autoriteiten. De Munda zouden hun land terugkrijgen.

De ‘methode’ van de jezuïet – juridische hulp, solidariteit met de zwakken, het aanbieden van de waarden van het christelijke geloof en innerlijke vrijheid – overtuigde de verschillende stammen. Hun angst voor boze geesten, landeigenaren en politie ebde weg. De stammengroepen kwamen gaandeweg zelf naar Lievens toe. Maar Constant Lievens liep tuberculose op, keerde terug naar België en overleed er op 37-jarige leeftijd.

Die Constant Lievens is een begrip in Ranchi.

De aandacht, laat staan de waardering voor missionarissen, is in onze geseculariseerde wereld helaas weggezakt. Het gebeurt dat ze veralgemenend gecompromitteerd worden als kolonialen, paternalistische zieltjeswinners van het blanke ras die zich superieur waanden en hun geloof en gewoonten opdrongen. Die zullen er geweest zijn, maar algemeen genomen is dit een spijtige misvatting.

Ik heb hier in Ranchi kennisgemaakt met de impact van mannen van een bijzonder kaliber. Ze verlieten hun ouders, broers en zussen, vrienden in de overtuiging dat ze ze mogelijk nooit meer zouden terugzien. Ze kozen ervoor het leven te delen van wie ze wilden helpen. Ze bekommerden zich om primaire noden en bestreden onrechtvaardigheid. Ze hadden geen eigen gewin voor ogen. Ze wilden het leven van zij voor wie ze zich hebben ingezet verbeteren, in vrijheid, en met meer nog waarden als gereedschap, dan God of gebod. Grote namen uit de geschiedenis van Ranchi zijn ook kempenzoon Herman Rasschaert – hij werd maar 42, velen van zijn generatie leefden maar kort -, Camille Bulcke, Michel van den Bogaert. Dat hun levensverhaal en hun verwezenlijkingen het verschil gemaakt hebben, hebben wij hier in Ranchi zeer duidelijk kunnen vaststellen. De dankbaarheid van de Indiërs hiervoor is werkelijk overweldigend, bijna gênant.

De jezuïeten hebben hier de weg bereid, de Indiërs zijn hem gegaan, blijven hem gaan, op een zeer succesvolle manier. De jezuïeten hebben geen steen verlegd, maar rotsblokken. Bergen hebben ze verzet. Ze hebben zich ingezet in functie van hun eigen overbodigheid en dat is hen uitermate goed gelukt.

De blanke jezuïeten hebben India inmiddels grotendeels verlaten. Hun rol, hun waarden, hun inspiratie, hun geloofsovertuiging is overgenomen. Aurel Brys is vandaag nog één van de overlevenden. Hij keerde terug naar Heverlee, maar reisde op ons verzoek met ons mee, naar Ranchi. Hij is 86 en werkte 59 jaar als missionaris in Ranchi. We zagen dat velen hier hem een zeer warm hart toedragen. En ik denk dan: pet af voor die generatie jezuïeten-missionarissen. We horen ze een ereplaats te geven.